Sử dụng kháng sinh có trách nhiệm: Đúng bệnh, đúng thuốc, đúng liều, đúng thời gian

Dùng kháng sinh có trách nhiệm không phải là dùng ít nhất trong mọi trường hợp, mà là dùng đúng khi cần, đúng cách và có theo dõi. Đây là nền tảng giúp bảo vệ vật nuôi, trang trại, người tiêu dùng và hiệu quả điều trị lâu dài.

Đúng bệnh: Không phải biểu hiện bệnh nào cũng cần kháng sinh

Trong chăn nuôi, một biểu hiện bên ngoài có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Vật nuôi giảm ăn có thể do nhiễm khuẩn, nhưng cũng có thể do stress nhiệt, thay đổi thức ăn, chất lượng nước, môi trường chuồng nuôi, ký sinh trùng, độc tố, vaccine, mật độ nuôi hoặc quản lý chưa phù hợp.

Vì vậy, trước khi dùng kháng sinh, cần quan sát đàn, kiểm tra yếu tố môi trường, xem lại lịch dùng thuốc, lịch vaccine và đánh giá khả năng bệnh có liên quan đến vi khuẩn hay không.

Đúng thuốc không có nghĩa là chọn “thuốc mạnh”

Mỗi loại kháng sinh có phổ tác dụng, chỉ định và cách dùng khác nhau. Có loại phù hợp hơn với bệnh hô hấp, có loại thường dùng trong bệnh tiêu hóa, có loại dùng cho nhiễm khuẩn toàn thân hoặc một số nhóm vi khuẩn nhất định.

Chọn đúng thuốc cần dựa trên loài vật nuôi, tuổi, giai đoạn nuôi, biểu hiện bệnh, tình trạng ăn uống, đường dùng phù hợp, lịch sử dùng thuốc trước đó, hướng dẫn trên nhãn và khuyến nghị của người có chuyên môn.

Dùng thấp hơn liều khuyến cáo có thể làm thuốc không đạt hiệu quả. Dùng quá liều có thể tăng chi phí và gây khó khăn trong quản lý thời gian ngưng thuốc.

Không tự ý ngưng quá sớm khi vật nuôi vừa khá hơn, cũng không kéo dài kháng sinh khi không cần thiết. Cần dùng theo hướng dẫn và theo dõi đáp ứng của đàn.

Cần tính đúng số lượng vật nuôi, trọng lượng trung bình, lượng nước uống thực tế và khả năng vật nuôi có nhận đủ thuốc hay không.

Điều trị không kết thúc ngay khi đã cho thuốc

Sau khi dùng kháng sinh, cần quan sát tỷ lệ vật nuôi cải thiện, mức độ ăn uống trở lại, tỷ lệ chết hoặc loại thải, biểu hiện hô hấp, tiêu hóa, vận động và nhóm nào chưa đáp ứng tốt.

Nếu đàn không cải thiện sau thời gian phù hợp, không nên chỉ đổi thuốc liên tục. Cần quay lại đánh giá nguyên nhân, môi trường, nước uống, cách dùng, liều dùng và các yếu tố quản lý nền tảng.

Thời gian ngưng thuốc là khoảng thời gian cần thiết từ lần dùng thuốc cuối cùng đến khi vật nuôi hoặc sản phẩm từ vật nuôi được đưa vào chuỗi thực phẩm. Đây là nguyên tắc đặc biệt quan trọng trong chăn nuôi thực phẩm.

Người chăn nuôi nên xem thời gian ngưng thuốc là một phần bắt buộc trong quy trình sử dụng kháng sinh, không phải phần ghi chú phụ trên nhãn. Cần ghi lại ngày bắt đầu dùng thuốc, ngày kết thúc, tên sản phẩm, nhóm vật nuôi đã dùng và thời điểm được phép xuất bán hoặc khai thác sản phẩm.